In minder dan een jaar is aan de Nijverheidsstraat in Nijkerk een kleinschalige opvanglocatie voor 78 asielzoekers gerealiseerd. Naast twintig woonunits omvat het project een centraal voorzieningengebouw en een ontwikkelcentrum voor leren, werktraining en ontmoeting. Een intensief participatieproces met bewoners en de keuze voor modulaire bouw maakten een snelle realisatie mogelijk. Op zaterdag 26 augustus wordt de locatie officieel geopend voor de buurt.
Chiel Naber is als interim-programmamanager betrokken bij de ontwikkeling van de opvanglocatie: “Net als andere gemeenten heeft Nijkerk vanuit de Spreidingswet de opgave om asielzoekers op te vangen. Het college besloot daar snel invulling aan te geven en bewoners vanaf een vroeg stadium bij het proces te betrekken. Zij konden zelf locaties aandragen die zij geschikt vonden voor opvang. Dat leverde meer dan honderd reacties op.”
Vier kleinschalige locaties
Daar werden vier locaties uit geselecteerd: twee in Nijkerk, één in Hoevelaken en één in Nijkerkerveen. “We hebben onder meer gekeken naar de beschikbare ruimte, of er nutsvoorzieningen zijn, of er winkels in de buurt zijn en naar de bereikbaarheid met het openbaar vervoer. Bewoners gaven bovendien duidelijk aan dat hun voorkeur uitging naar meerdere kleinschalige locaties in plaats van één grote opvanglocatie. Het college heeft die wens meegenomen. In de zomer van 2025 is het besluit definitief genomen.”
Modulaire bouw versnelt realisatie
Kort daarna konden de voorbereidingen starten. Omdat het om tijdelijke opvanglocaties gaat, is bewust gekozen voor modulaire bouw. “De woningen kunnen na tien of vijftien jaar worden gedemonteerd en dan kunnen de onderdelen elders in de gemeente opnieuw worden ingezet. Ook de beperkte stikstofuitstoot speelde mee in de keuze. Bij modulaire bouw vindt een groot deel van het productieproces in de fabriek plaats. Daardoor is op de bouwlocatie minder bouwverkeer nodig en kan de realisatie snel verlopen.”
Minder overlast voor omgeving
De keuze viel op de modulaire boxen van THEBOXSYSTEM. Deze Brabantse onderneming realiseerde eerder al een schoolgebouw in Nijkerk. Naber: “Je kunt het vergelijken met een legopakket. De bouwstenen worden vooraf geproduceerd en vervolgens op locatie samengesteld. Daardoor heb je minder lang een bouwplaats in de buurt en is minder transport nodig. Dat beperkt de overlast voor de omgeving. Het ging razendsnel. De bouw ging in fases en heeft maar enkele maanden geduurd.”
Woonboerderij
Met de boxen kun je gebouwen zelf samenstellen en eventueel een eigen stijl meegegeven. Zo is voor locatie in Hoevelaken, mede op verzoek van bewoners, gekozen om de bestaande constructie van een dak te voorzien. Naber: “De opvang ligt in een groene, landelijke omgeving. Een strak, recht gebouw zou daar minder goed passen. Door het dak krijgt het gebouw meer de uitstraling van een woonboerderij en sluit het beter aan op de omgeving. Het lijken schuren met kamers erin. De centrale woonboerderij is iets hoger, zodat het een boerenerf lijkt.“
Volwaardige woningen
Op de locatie aan de Nijverheidsstraat zijn in totaal zijn twintig woonunits geplaatst, elk geschikt voor maximaal vier bewoners. Iedere bewoner beschikt over een eigen sanitaire voorzieningen. Volgens Naber doet de kwaliteit van de woningen niet onder voor traditionele bouw. “Het zijn volwaardige woningen, met een prima binnenklimaat.”
Modulair én circulair
Modulariteit en circulariteit vormen de basis van het bouwconcept, vertelt Eric Segeren van THEBOXSYSTEM: “We vinden het belangrijk dat de boxen en de gebruikte materialen een lange levensduur hebben. Je onttrekt materialen aan de bodem en wilt daar zo lang mogelijk gebruik van maken. Een box kan tot 120 jaar meegaan; de basis is een betonnen constructie.” De afzonderlijke elementen vormen volgens Segeren een flexibel bouwsysteem. “Je kunt het systeem aanpassen aan veranderende behoeften en locaties.”
Voorzieningengebouw en ontwikkelcentrum
Naast de woonunits omvat de locatie een centraal voorzieningengebouw met onder meer een receptie, beveiliging, woonbegeleiding, zorgcoördinatie, spreekruimtes en een wasserette. Ook omvat de locatie een ontwikkelcentrum. Hier worden lessen gegeven, er is dagbesteding, werktraining en ruimte voor ontmoeting. Het centrum richt zich niet alleen op asielzoekers, maar ook op statushouders en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het doel is om participatie, zelfredzaamheid en het opdoen van werkervaring te stimuleren. Naber: “We willen dat nieuwe bewoners zo snel mogelijk kunnen meedoen. Ze leren hier de taal, raken wegwijs in de omgeving en kunnen werkervaring opdoen. Zo ontstaat een basis om, wanneer zij mogen blijven, zo snel mogelijk zelfstandig aan de slag te gaan.”
Verbinding met de buurt
Ook voor de omgeving krijgt het ontwikkelcentrum een functie. Er is een restaurant, kringloopwinkel, fietsenmakerij en klussendienst. “Daarmee willen we nadrukkelijk verbinding maken met de buurt. Het centrum is niet alleen bedoeld voor de nieuwe bewoners, maar wordt ook een plek waar bewoners uit de buurt terechtkunnen. Iedereen is van harte welkom!”